|
Sprawy dotyczące rozwoju mowy dziecka, wad wymowy, momentu i potrzeby rozpoczęcia terapii logopedycznej i in., stale jeszcze budzą kontrowersje i logopedzi często muszą odpowiadać na pytania z nimi związane. Oto najczęstsze z tych pytań i próba odpowiedzi na nie.
1. Jakie są przyczyny powstawania wad wymowy?
Jest ich bardzo wiele, czasami występuje jednocześnie wiele przyczyn. Ponadto ten sam czynnik u różnych dzieci może dawać różny skutek. Do najważniejszych należą:
• czynniki genetyczne
• uszkodzenie struktur korowych mózgu
• mikrouszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego
• uszkodzenia obwodowego układu nerwowego
• zaburzenia metabolizmu - fenyloketonuria, histydemia
• wady narządów głosowo - artykulacyjnych np. rozszczep podniebienia
• zaburzenia słuchu
• niedorozwój umysłowy
• autyzm dziecięcy
Ponadto:
• choroby matki, urazy psychiczne, zatrucia chemiczne
• urazy okołoporodowe
• choroby dziecka z powikłaniami w 1, 2 i 3 r.ż.
• nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych - języka, zgryzu, podniebienia
• przerost trzeciego migdałka, skrzywienie przegrody nosowej, przerost śluzówki nosa
• nieprawidłowe funkcjonowanie narządów mowy, czyli niska sprawność języka i warg, brak pionizacji języka, nieprawidłowa praca mięśni uruchamiających wiązadła głosowe
• nieprawidłowa budowa i funkcjonowanie narządu słuchu czyli zaburzenia słuchu fonematycznego, zaburzenia analizy i syntezy słuchowej, obniżenie słyszalności (niedosłuch, głuchota)
• warunki niesprzyjające uczeniu się mowy czyli nieprawidłowe wzorce wymowy, zły styl wychowania i postawy rodziców, brak stymulacji rozwoju mowy
• opóźniony rozwój psychomotoryczny i emocjonalny dziecka
2. Czy z wady wymowy można wyrosnąć?
Istnieją pewne opóźnienia, które pod wpływem stymulacji rodziców, czy przedszkola normują się samoistnie. Nigdy jednak nie można tego zagwarantować w 100%. Nie należy więc słuchać opinii innych osób, nawet specjalistów w pokrewnych dziedzinach, lecz wszystkie niepokojące symptomy skonsultować z logopedą. Ważne, żeby zrobić to odpowiednio wcześnie.
3. Kiedy należy pójść z dzieckiem do logopedy?
W każdym przypadku stwierdzenia zaburzeń mowy należy jak najszybciej rozpocząć terapię logopedyczną, gdyż wczesna interwencja skraca jej czas i zwiększa efektywność. Jeżeli poziom rozwoju emocjonalno - społecznego dziecka wyklucza zajęcia w gabinecie, powinna być udzielona porada matce, która będzie sprawowała odpowiednią opiekę w domu, a po pewnym czasie można podjąć następną próbę współpracy z logopedą.
Jeżeli dziecko pochodzi z obciążonego okresu ciążowo - okołoporodowego, ma uszkodzony słuch, jest dzieckiem z mózgowym porażeniem dziecięcym, z zespołem Downa, z rozszczepem podniebienia lub innymi ciężkimi schorzeniami, należy zgłosić się do logopedy przed ukończeniem przez nie 1r.ż.
Z dwulatkiem należy pójść do logopedy, jeżeli nie gaworzy, nie mówi, ślini się, ma kłopoty z żuciem i połykaniem, oddycha ustami, nie rozumie poleceń.
Można zapobiec powstawaniu i utrwalaniu się wad wymowy u dziecka, zgłaszając się do logopedy na badanie kontrolne, zanim ukończy ono 3r.ż.
Nie wszystkie przypadki zaburzonej artykulacji wymagają interwencji logopedy. Dzieci, u których stopień zaburzenia mowy nie jest głęboki mogą pozostać pod opieką rodzica, wyszkolonego nauczyciela lub pedagoga szkolnego.
4. Co zrobić jeżeli dziecko w wieku 3 lat nie mówi?
Prawidłowo rozwinięte 3-letnie dziecko powinno rozumieć mowę, mówić zrozumiale, posługiwać się zdaniami prostymi i złożonymi, prawidłowo wymawiać większość głosek. Zamianie mogą ulegać jedynie głoski najtrudniejsze - sz; ż; cz; dż; r.
Jeżeli 3-latek nie mówi, mówi bardzo mało, mowa jego jest niezrozumiała, zamienia lub zniekształca wiele głosek, należy zgłosić się do logopedy.
Możliwe, że logopeda stwierdzi jedynie proste opóźnienie rozwoju mowy, które z czasem się wyrówna. Może się jednak okazać, że zdiagnozowana zostanie dysfazja rozwojowa, czyli wrodzone zaburzenie rozwoju mowy, które wymaga intensywnej terapii, bo bez niej nie nastąpi prawidłowy rozwój mowy dziecka.
5. Jakie czynniki wpływają na rozwój mowy dziecka?
Na prawidłowy rozwój mowy dziecka wpływ ma wiele czynników, do najważniejszych należą:
• prawidłowy rozwój psychomotoryczny czyli rozwój układu nerwowego zmysłów, narządów ruchu, szczególnie narządów mowy.
• ogólny poziom intelektualny - zazwyczaj dzieci inteligentniejsze wcześniej opanowują system językowy.
• zdolności specjalne, np. uzdolnienia językowe, rozumienie słów, płynność mowy.
• ogólne warunki społeczno - wychowawcze, tzn. otoczenie motywujące do mówienia i oferujące prawidłowe wzorce językowe.
6. Czy wada zgryzu może wpłynąć na wymowę dziecka?
Wady zgryzu to odchylenia w ustawieniu żuchwy do szczęki górnej. Jeżeli są one znaczne np. zgryz otwarty, przodozgryz, tyłozgryz; mogą prowadzić do nieprawidłowej artykulacji niektórych głosek.
Zgryzowi otwartemu towarzyszy często wymowa międzyzębowa.
Przodozgryz - wiąże się z wymową międzyzębową i przyzębową.
Często trudno rozstrzygnąć, czy wada zgryzu jest przyczyną wady wymowy, czy jej skutkiem, np. w zgryzach otwartych. Niewątpliwie jednak wady zgryzu często współwystępują z różnymi odmianami seplenienia - bocznym, międzyzębowym, przyzębowym i in.
Dziecko z wadą zgryzu musi być pod opieką ortodonty, nosić aparat ortodontyczny, a także wykonywać ćwiczenia zalecane przez logopedę.
7. Jaki wpływ na rozwój mowy ma przerost migdałka gardłowego?
Mowę dzieci z przerośniętym migdałkiem gardłowym charakteryzuje nosowanie. Dzieci te mają utrudnione oddychanie i często upośledzenie słuchu z powodu przewlekłych nieżytów trąbki słuchowej i zapalenia ucha środkowego.
Nieprawidłowy tor oddechowy - oddychanie ustami, a także niedosłuch przewodzeniowy są przyczyną wielu nieprawidłowości artykulacyjnych. Dziecko z przerośniętym migdałkiem musi być pod opieką laryngologa, który czasami zaleca usunięcie go, a także pod opieką logopedy, prowadzącego odpowiednie ćwiczenia-oddechowe, słuchowe i in.
8. Czy należy podcinać dziecku wiązadełko języka?
Wiązadełko języka, in. wędzidełko języka to włóknisty twór, który łączy w linii środkowej dolną powierzchnię języka z dnem jamy ustnej. Kiedy jest za krótkie może uniemożliwić wytworzenie prawidłowego brzmienia niektórych głosek, zwłaszcza sz; ż; cz; dż; l; r.
Wędzidełko można rozciągnąć dzięki masażom i intensywnym ćwiczeniom, od nich należy rozpocząć. Dopiero kiedy ćwiczenia nie przyniosą efektów można wykonać podcięcie. Decyduje o tym lekarz w porozumieniu z logopedą. Czasami zabieg ten wykonywany jest niemowlętom - w przypadku całkowitego przyrośnięcia języka. Samo podcięcie nie usprawnia języka, stwarza tylko możliwości jego pionizacji. Wkrótce po zabiegu należy wznowić ćwiczenia.
9. Jak często należy ćwiczyć mowę?
W gabinecie logopedycznym dzieci ćwiczą mowę indywidualnie. Zajęcia odbywają się co tydzień, co dwa tygodnie, czasami rzadziej, w zależności od stopnia zaburzenia i innych obiektywnych czynników. W domu jednak należy ćwiczyć codziennie.
Można prowadzić zajęcia w formie ścisłej, ale ważne jest nastawienie na cel, którym jest poprawa wymowy dziecka i przestrzeganie podstawowych zasad - mówienie do dziecka wyraźnie, poprawianie jego wymowy, zwracanie uwagi na prawidłowe żucie, połykanie, oddychanie i in. aspekty związane z mową. Ważna jest też współpraca z przedszkolem, szkołą, aby i tam oddziaływano na wymowę dziecka.
10. Jak można trafić do logopedy?
System opieki logopedycznej stanowi część systemu oświatowego i systemu opieki zdrowotnej. Logopedę można więc znaleźć w poradniach psychologiczno - pedagogicznych, przedszkolach, szkołach, a także niektórych placówkach służby zdrowia np. poradniach foniatrycznych.
Na ogół nie jest wymagane skierowanie na badanie. Należy jednak zadzwonić i umówić się na wizytę, tak jest w poradniach. W przedszkolach i szkołach, zatrudnieni tam logopedzi sprawdzają stan rozwoju mowy dzieci i kierują na terapię.
11. Jak długo trwa terapia w poradni?
Czas trwania terapii jest sprawą indywidualną. Może ona trwać od 3 miesięcy do kilku lat. Prognozując przebieg korekcji mowy należy wziąć pod uwagę różne przesłanki. Są to:
• stopień uporczywości zaburzenia - jak bardzo zaburzona jest artykulacja, ilu głosek dotyczy, czy w niektórych kontekstach dziecko wymawia je prawidłowo czy zawsze źle.
• wiek dziecka - im starsze tym bardziej ma utrwalone nawyki błędnego wytwarzania dźwięków; im bardziej złożone były przyczyny tym trudniejsza może być terapia. Ruchy artykulacyjne właściwe danemu językowi stają się zmechanizowane około 12-14 r.ż. Po tym okresie usunięcie zaburzeń jest trudne, aczkolwiek nie niemożliwe.
• sprawność narządów mowy - jeżeli jest obniżona, a narządy źle zbudowane, to terapia jest trudniejsza, ponieważ najpierw trzeba je usprawnić, a budowę poprawić np. wadę zgryzu.
• rozwój słuchu fonematycznego - żeby prawidłowo mówić dziecko musi różnicować głoski, wyłapywać nieprawidłowe artykulacje w mowie otoczenia i swojej.
• stosunek do ćwiczeń - jeżeli dziecko ma motywację do pracy, chętnie wykonuje zadania, terapia postępuje szybciej.
• wymowa rodziców, opiekunów, osób z najbliższego otoczenia, z którymi dziecko utrwala zdobyte umiejętności.
12. Jakie ćwiczenia należy wykonywać z dzieckiem aby poprawić jego wymowę?
Wszystkie ćwiczenia należy dobrać indywidualnie dla każdego dziecka. Najczęściej są to:
• ćwiczenia oddechowe
• ćwiczenia fonacyjne
• ćwiczenia słuchu fonematycznego
• ćwiczenia autokontroli słuchowej
• ćwiczenia usprawniające motorykę narządów artykulacyjnych
• ćwiczenia logorytmiczne i in.
Ilość ćwiczeń z danej grupy, ich rodzaj oraz czas trwania, zależą od rodzaju wady wymowy i postępów terapii. Wszystkie ćwiczenia powinny być wykonywane pod kierunkiem logopedy i w obecności rodzica.
13. Co zrobić, jeżeli dziecko nie chce ćwiczyć?
U podstaw tego problemu leży sposób wychowywania dzieci.
W tej sztuce najważniejszy jest jednolity styl wychowawczy, tzn. stawianie dziecku przez oboje rodziców takich samych wymagań i konsekwentne ich egzekwowanie. Brak jednomyślności i zmienność decyzji, mogą prowadzić do zachwiania równowagi emocjonalnej, nadpobudliwości bądź zahamowania. Nieprawidłowe style wychowawcze to:
• wychowanie zbyt surowe - wywołuje lęk, bunt, agresję, czasami jąkanie - wychowanie zbyt pobłażliwe, troskliwe - może wywoływać lekceważenie otoczenia; dzieci tak wychowywane często mają opóźniony proces rozwoju mowy, mowę niestaranną.
• wychowanie niekonsekwentne - wytwarza niepewność, zmienność nastrojów, czego rezultatem mogą być zaburzenia tempa i rytmu mowy, jąkanie.
Najważniejsze jest znalezienie złotego środka i nawiązanie z dzieckiem przyjaznych relacji. Cierpliwość i zainteresowanie rodziców osiągnięciami dziecka aktywizuje je do mówienia, motywuje do ćwiczeń i nawiązywania komunikacji z otoczeniem. Niedopuszczalne jest wyśmiewanie się, szydzenie, przedrzeźnianie, krzyczenie na dziecko.
Niezwykle ważne jest aby mowa otoczenia była prawidłowa, ponieważ słuchanie jest pierwszym etapem uczenia się mowy. Ważne jest więc to kto, jak i jak często mówi do dziecka. Mówiąc do dzieci należy na nie patrzeć, mówić powoli, wyraźnie, prawidłowo akcentować; pomaga to dzieciom koncentrować uwagę. Jeżeli mimo tych zabiegów dziecko nie chce ćwiczyć, można je motywować nagrodami, wyznaczać ścisły czas ćwiczeń i porę dnia. Chwalić najmniejsze nawet osiągnięcia.
14. Jak odróżnić wadę wymowy od mowy charakterystycznej dla danego wieku dziecka?
Prawidłowy rozwój mowy przebiega ścisłymi etapami. Poszczególne głoski pojawiają się w wymowie dziecka od najłatwiejszych do najtrudniejszych.
• dziecko 3-letnie powinno wymawiać wszystkie głoski prawidłowo oprócz /s z c dz sz ż cz dż r/
• między 5 – 6 r.ż. powinna pojawić się głoska /r/
• między 4 - 5 r.ż dziecko powinno opanować wymowę głosek /sz ż cz dż/
O dziecku 3-letnim, które nie wymawia prawidłowo głosek szumiących lub głoski /r/, nie powiemy, że mówi wadliwie. Zamienianie tych głosek na łatwiejsze jest bowiem typowe dla tego okresu rozwojowego. Ale o wadzie wymowy możemy mówić w każdym wieku, jeżeli dziecko zniekształca głoski. O zaburzeniach rozwoju mowy możemy więc mówić wtedy, gdy dziecko wypowiada:
• dźwięki nie należące do zasobu języka polskiego, w tym również wszelkiego typu deformacje głosek, np. boczne ułożenie języka, wsuwanie języka między zęby, gardłowa wymowa głoski /r/ i in.
• głoski nie będące wynikiem zastępowania głosek trudniejszych artykulacyjnie przez głoski łatwiejsze, np. zamiana c>s.
Wadą wymowy nie jest natomiast na danym etapie rozwojowym:
• brak głoski /kaka zamiast kaczka - u dziecka rocznego/
• zamiana kolejności głosek w wyrazie /mokolotywa zamiast lokomotywa u dziecka 2-3 letniego/
• zastąpienie głoski trudnej głoską łatwiejszą /safa zamiast szafa - u dziecka 3- 4 letniego/
15. Czy wada wymowy może wpływać na przebieg procesu nauki czytania i pisania?
Mówienie, podobnie jak czytanie i pisanie, są formami porozumiewania słownego. U podstaw ich prawidłowego rozwoju leży prawidłowy rozwój tych samych funkcji - słuchowych, wzrokowych, kinestetyczno-ruchowych i in. Prawidłowa wymowa głosek, ich słuchowe wyodrębnianie i identyfikowanie w wyrazie, są podstawą kształtowania się analizy i syntezy głoskowej wyrazów. Ta umiejętność jest niezbędna podczas nauki czytania i pisania. Wady wymowy, a także obniżenie sprawności językowej, są jednymi z najczęstszych przyczyn występowania dysleksji.
16. Czy moje dziecko się jąka?
Strach przed jąkaniem dzieci jest u rodziców bardzo duży. Powszechna jest bowiem opinia, że tę wadę wymowy trudno usunąć, w większym stopniu niż inne wady zwraca uwagę otoczenia, jest bardziej tajemnicza. Badania przeprowadzone wśród logopedów dowiodły, że nie lubią oni prowadzenia terapii logopedycznej, nie wierzą w jej skuteczność. Niewątpliwie terapia jest trudna, ale zawsze warto ją podjąć, bo nawet jeżeli nie odniesiemy całkowitego sukcesu, to jest duża szansa na poprawę płynności mówienia i pozbycie się lęku przed mówieniem. A to już bardzo dużo.
Początek jąkania może wystąpić w okresie gdy dziecko:
• zaczyna mówić
• zaczyna chodzić do szkoły
• dojrzewa płciowo
U 90% przypadków jąkanie pojawia się przed 7r.ż., i tak jak w przypadku innych wad wymowy, terapię należy rozpocząć jak najwcześniej.
Logopeda po zbadaniu dziecka zdecyduje o potrzebie i rodzaju prowadzonej terapii. Rodzice uzyskają informacje na temat istoty jąkania, sposobów postępowania z dzieckiem jąkającym się, wybrany zostanie też rodzaj terapii. |
|
 W październiku w naszym przedszkolu został ogłoszony Plastyczny Konkurs Logopedyczny pt."Rysujemy Nasze Minki". Konkurs adresowany był do wszystkich 5-cio i 6-cio latków, uczestników terapii logopedycznej. Celem konkursu było narysowanie ćwiczenia artykulacyjnego lub pomysłowej własnej minki. Prace konkursowe można było składać do 7 listopada 2011r. 15 listopada zostały ogłoszone wyniki i wręczone nagrody.
Nagrody otrzymali:
1. Kowalewska Dominika Gr.III
2. Kopeć Martyna Gr. VI
3. Broniek Zuzanna Gr.IX
 
|
|
Jedną z częstych przyczyn powstawania wad wymowy u dzieci w wieku przedszkolnym jest niedostateczna sprawność narządów artykulacyjnych, przede wszystkim języka, warg, policzków , żuchwy , podniebienia miękkiego oraz koordynacja tych ruchów z oddechem. Dzieci, których narządy mowy nie są odpowiednio sprawne często zastępują głoski trudne do wymówienia łatwiejszymi, ponieważ nie potrafią wykonywać precyzyjnie pewnych ruchów artykulacyjnych, dających w efekcie głoskę. Dlatego tak ważną rolę w procesie wspierania rozwoju mowy u dziecka oraz przy okazji korekcji zaburzeń mowy pełnią ćwiczenia artykulacyjne.
Ćwiczenia te powinny być wykonywane bardzo dokładnie, bez pośpiechu. Należy pamiętać aby czas trwania i liczbę powtórzeń dostosować do indywidualnych możliwości i potrzeb dziecka. Lepiej ćwiczyć krótko, ale kilka razy dziennie: 3-5 minut z trzylatkiem, do 10 minut ze starszym dzieckiem. Trzeba wybierać kilka ćwiczeń i starać się je wykonać dokładnie. Początkowo wskazane jest prowadzenie ćwiczeń przed lustrem, aby dziecko najpierw mogło obserwować wzór prawidłowego ułożenia narządów artykulacyjnych, a później go naśladować i wykonać samodzielnie potem, gdy dziecko wykonuje ćwiczenia dokładnie i bez kontroli wzrokowej, można do „gimnastyki buzi i języka” wykorzystywać każdą okazję: spacer, podróż itp. W pracy z małym dzieckiem warto wykorzystać jego naturalną potrzebę zabawy i prowadzić te ćwiczenia właśnie w takiej formie. Zadaniem dorosłego jest pokazanie poprawnie wykonanego ćwiczenia i zachęcanie dziecka do pracy. Trzeba chwalić malucha za podejmowany wysiłek, nawet gdyby efekty nie były początkowo najlepsze. Ważne jest, aby dorosły wykonywał ćwiczenia precyzyjnie i tej dokładności konsekwentnie uczył swoje dziecko.
A oto propozycje ćwiczeń:
1.Ćwiczenia warg i policzków
•Niesforny balonik – nadymanie jednego policzka i przesuwanie powietrza z jednej strony jamy ustnej do drugiej – wargi złączone.
•Zajączek – wciąganie policzków do jamy ustnej, policzki ściśle przylegają do łuków zębowych, wargi tworzą „zajęczy pyszczek”.
•Całuski – wargi ściągnięte, wywinięte do przodu – jak przy cmoknięciu.
•Mam wąsy – utrzymanie słomki między nosem a górną wargą.
•Nic nie powiem – mocne zaciśniecie rozciągniętych warg.
•Pajac – wesoła mina: wargi złączone, kąciki uniesione do góry, smutna mina: wargi złączone, kąciki opuszczone w dół.
•Minki - naśladowanie min: wesołej - płaskie wargi, rozciągnięte od ucha do ucha, uśmiech szeroki, smutnej - podkówka z warg, obrażonej - wargi nadęte, zdenerwowanej - wargi wąskie..
•Rybka - wysuwanie warg do przodu i rozszerzanie na końcu jak u ryb.
•Zły pies - naśladowanie złego psa, unoszenie górnej wargi, wyszczerzanie zębów.
•Echo - dobitne wymawianie samogłosek a, o, e, i, u, y.
•Masaż warg - nagryzanie zębami wargi dolnej, potem górnej.
•Motorek - parskanie wargami, naśladowanie odgłosu motoru, traktora
2.Ćwiczenia języka
•Dotykamy palcem lub zimną łyżeczką podniebienia tuż za górnymi zębami, nazywając je zaczarowanym miejscem, parkingiem itp.. w którym język (krasnoludek, samochód) powinien przebywać, gdy mamy zamkniętą buzię.
•Przytrzymywanie czubkiem języka przy podniebieniu rodzynek, pastylek pudrowych itp.
•Zlizywanie nutelli, mleka w proszku itp. z podniebienia przy szeroko otwartych ustach.
•Konik jedzie na przejażdżkę - naśladowanie konika stukając czubkiem języka o podniebienie, wydając przy tym charakterystyczny odgłos kląskania.
•Winda - otwórz szeroko buzię, poruszaj językiem tak, jakby był windą - raz do góry, raz do dołu.
•Karuzela - dzieci bardzo lubią kręcić się w koło, twój język także. Włóż język między wargi a dziąsła i zakręć nim raz w prawą, raz w lewą stronę.
•Chomik - wypycha policzki jedzeniem, a ty pokaż jak można wypchnąć policzki językiem, raz z prawej raz z lewej strony.
•Malarz - maluje sufit dużym pędzlem. Pomaluj pędzlem (językiem) swoje podniebienie, zaczynając od zębów w stronę gardła.
•Młotek - wbijamy gwoździe w ścianę. Spróbuj zamienić język w młotek i uderzaj o dziąsła tuż za górnymi zębami, naśladując wbijanie gwoździa. Usta szeroko otwarte!
•Żyrafa - ma długą szyję, wyciąga mocno szyję do góry. Otwórz szeroko usta i spróbuj wyciągnąć język do góry, najdalej jak potrafisz.
•Słoń - ma długą trąbę i potrafi nią wszędzie dosięgnąć. Ciekawe czy potrafisz dosięgnąć językiem do ostatniego zęba na górze i na dole, z prawej i lewej strony.( Usta otwarte, żuchwa nieruchoma)
3.Ćwiczenia żuchwy (szczęki dolnej)
•Zamykanie i otwieranie domku - szerokie otwieranie ust, jak przy wymawianiu głoski a, zęby są widoczne dzięki rozchylonym wargom.
•Grzebień - wysuwnie żuchwy, zakładanie i poruszanie dolnymi zębami po górnej wardze. Cofanie żuchwy, zakładanie i poruszanie górnymi zębami po dolnej wardze i brodzie.
•Krowa - naśladowanie przeżuwania.
•Guma do żucia - żucie gumy lub naśladowanie.
•Opuszczanie żuchwy – powoli i spokojnie opuszczajcie żuchwę, starając się jak najszerzej otworzyć buzię. Po serii powolnych ruchów, przyspieszcie je.
•Ziewanie – świetne ćwiczenie na rozluźnienie stawu. Ziewnijcie kilkukrotnie.
•Robienie kółek żuchwą – raz w prawo, raz w lewo.
•„Zamiatanie” żuchwą – przy otwartej buzi przesuwajcie dolną szczękę rytmicznie na boki, najpierw powoli, a potem coraz szybciej.
•Małpa– ruszajcie żuchwą we wszystkich kierunkach, podobnie jak wykonują to małpy. To doskonałe ćwiczenie rozluźniające.
4.Ćwiczenia podniebienia miękkiego
•Zmęczony piesek - język wysunięty z szeroko otwartych ust, wdychanie i wydychanie powietrza ustami.
•Chory krasnoludek - kaszlenie z językiem wysuniętym z ust.
•Balonik - nabieranie powietrza ustami, zatrzymanie w policzkach, następnie wypuszczanie nosem.
•Biedronka, parasol, sukienka itp. - przysysanie kolorowych kółeczek poprzez wciąganie powietrza przez rurkę i przenoszenie na obrazek biedronki...
•Śpioch - chrapanie na wdechu i wydechu.
•Rozmowa kukułki i kurki- wymawianie sylab:ku - ko, ku -ko,uku - oko, uku - oko,kuku - koko, kuku - koko.
To tylko kilka przykładów tego, jak w zabawny sposób można pomóc naszym dzieciom w zdobywaniu sprawności prawidłowej artykulacji. Wykorzystujmy też naturalne sytuacje życiowe, które w sposób nieuświadomiony przyczyniają się do wzmocnienia mięśni języka, warg czy pozostałych narządów mowy i tym samym dadzą dziecku radość z mówienia ;
•Po posiłku pozwólmy dziecku wylizać talerz językiem -jak kotek. To ćwiczenie mniej eleganckie, za to bardzo skutecznie gimnastykuje środkową część języka, pomaga też przy jego pionizacji.
•Po śniadaniu posmarujmy dziecku wargi miodem, kremem czekoladowym, dżemem itp. i poprośmy, aby zlizał je dokładnie jak miś czy kotek.
•Kiedy dziecko ziewa nie gańmy go, lecz poprośmy, aby ziewnęło jeszcze kilka razy, zasłaniając usta-( ćwiczymy podniebienie i szczękę dolną).
•Podczas rysowania poprośmy dziecko, aby narysowało językiem kółko (dookoła warg) lub kreseczki (od jednego do drugiego kącika ust).
•Jeśli dziecko dostało lizaka zaproponujmy mu, aby lizało go unosząc czubek języka ku górze ( pionizacja).
•Dmuchanie na talerz z gorącą zupą, chuchanie na zmarznięte dłonie, cmokanie, żucie pokarmów a nawet wystawianie języka to też ćwiczenia aparatu artykulacyjnego.
Wspaniałej zabawy życzy dzieciom i rodzicom
Anna Maria Tyborowska logopeda |
|
Z małymi dziećmi ćwiczenia prowadzone są w formie zabawowej. Skuteczną i atrakcyjną formą ćwiczeń aparatu mowy są zabawy fabularyzowane w czasie których dzieci naśladują za pomocą warg i języka ruchy zwierząt czy różne czynności.
Ćwiczenia usprawniające wargi
• Balonik - nadymanie policzków, usta ściągnięte (dla urozmaicenia bawimy się w baloniki, które pękają przekłute palcami ).
• Całuski - usta układamy w "ciup" i cmokamy posyłając do siebie buziaki.
• Niejadek - usta wciągamy w głąb jamy ustnej.
• Zmęczony konik - parskanie wargami.
• Podwieczorek pieska - chwytanie ustami drobnych cukierków, chrupek, kawałków skórki chleba, itp.
• Kto silniejszy? - napinanie warg w pozycji rozciągniętej. Dwie osoby siedzące naprzeciw siebie trzymają ustami kartkę papieru i każdy ciągnie w swoją stronę. Uwaga - dajmy dziecku szansę wygrania zawodów.
• Rybka - powolne otwieranie i zamykanie warg tworzących kształt koła, zęby "zamknięte"
• Świnka - wysuwanie obu warg do przodu, udając ryjek świnki.
• Wąsy - wysuwanie warg jak przy wymawianiu u, położenie na górnej wardze słomki lub ołówka i próby jak najdłuższego utrzymania.
• Drzwi do domu - buzia to domek krasnoludka, a wargi to drzwi do domku. Pokaż jak wargi ściągnięte do przodu, otwierają się i zamykają.
• Straż pożarna - wyraźne wymawianie samogłosek w parach: e o, i u, a u
• Suszarka - utrzymywanie przy pomocy warg słomki, wciąganie powietrza nosem, wydychanie przez słomkę na dłoń (odczuwanie ciepłego powietrza).
• Pojazdy - naśladowanie poprzez wibrację warg warkotu motoru, helikoptera.itp.
Ćwiczenia usprawniające język (pionizacja)
• Dotykamy palcem lub zimną łyżeczką podniebienia tuż za górnymi zębami, nazywając je zaczarowanym miejscem, parkingiem itp.. w którym język (krasnoludek, samochód) powinien przebywać, gdy mamy zamkniętą buzię.
• Przytrzymywanie czubkiem języka przy podniebieniu rodzynek, pastylek pudrowych, cukierków halls (z wgłębieniem w środku) itp.
• Zlizywanie nutelli, mleka w proszku itp. z podniebienia przy szeroko otwartych ustach.
• Konik jedzie na przejażdżkę - naśladowanie konika stukając czubkiem języka o podniebienie, wydając przy tym charakterystyczny odgłos kląskania.
• Winda - otwórz szeroko buzię, poruszaj językiem tak, jakby był windą - raz do góry, raz do dołu.
• Karuzela - dzieci bardzo lubiš kręcić się w koło, twój język także. Włóż język między wargi a dziąsła i zakręć nim raz w prawą, raz w lewą stronę.
• Chomik - wypycha policzki jedzeniem, a ty pokaż jak można wypchnąć policzki językiem, raz z prawej raz z lewej strony.
• Malarz - maluje sufit dużym pędzlem. Pomaluj pędzlem (językiem) swoje podniebienie, zaczynając od zębów w stronę gardła.
• Młotek - wbijamy gwoździe w ścianę. Spróbuj zamienić język w młotek i uderzaj o dziąsła tuż za górnymi zębami, naśladując wbijanie gwoździa.
• Żyrafa - ma długą szyję, wyciąga mocno szyję do góry. Otwórz szeroko usta i spróbuj wyciągnąć język do góry, najdalej jak potrafisz.
• Słoń - ma długą trąbę i potrafi nią wszędzie dosięgnąć. Ciekawe czy potrafisz dosięgnąć językiem do ostatniego zęba na górze i na dole, z prawej i lewej strony.
Ćwiczenia żuchwy
• Zamykanie i otwieranie domku - szerokie otwieranie ust, jak przy wymawianiu głoski a, zęby są widoczne dzięki rozchylonym wargom.
• Grzebień - wysuwnie żuchwy, zakładanie i poruszanie dolnymi zębami po górnej wardze. Cofanie żuchwy, zakładanie i poruszanie górnymi zębami po dolnej wardze i brodzie.
• Krowa - naśladowanie przeżuwania.
• Guma do żucia - żucie gumy lub naśladowanie.
Ćwiczenia podniebienia miękkiego
•Zmęczony piesek - język wysunięty z szeroko otwartych ust, wdychanie i wydychanie powietrza ustami.
• Chory krasnoludek - kaszlenie z językiem wysuniętym z ust.
• Balonik - nabieranie powietrza ustami, zatrzymanie w policzkach, następnie wypuszczanie nosem.
• Biedronka, parasol, sukienka itp. - przysysanie kolorowych kółeczek poprzez wciąganie powietrza przez rurkę i przenoszenie na obrazek biedronki...
• Śpioch - chrapanie na wdechu i wydechu. Kukułka i kurka - wymawianie sylab: ku - ko, ku -ko, uku - oko, uku - oko, kuku - koko, kuku - koko.
• Chory krasnoludek - zabawa fabularyzowana
Krasnalek był chory i leżał w łóżeczku i przyszedł pan doktor
* Jak się masz krasnalku?
Krasnalek kaprysi, ziewa, nie chce jeść, nie chce pić. Chyba się przeziębił:
* Ziewa szeroko z opuszczoną nisko dolną szczęką: aaaaaaaaaa
* Nie chce jeść i bardzo chudnie: wciąganie policzków
* Kaszle: z wysuniętym na zewnątrz językiem
* Chętnie ssie smoczek: naśladowanie odruchu ssania
* Bardzo marudzi: mmmm (murmurando)
Wzywamy pogotowie, pogotowie jedzie: eo, eo, au, au, ay, ay, iu, iu,yu, yu
Pan doktor zaleca:
* Płukanie gardełka (gulgotanie)
* Połykanie pastylek (naśladowanie połykania)
* Oglądanie gardła w lusterku (podczas wymawiania samogłosek)
Krasnalek zmęczony zabiegami ziewa (szeroko), ziewa i usypia:
* Chrapie (na wdechu)
* Chrapie (na wydechu)
Budzi się. Będzie brał inhalacje:
* Zaciska na przemian dziurki nosa (w tym czasie oddycha wolną dziurką)
* Wdycha powietrze nosem - wydycha ustami.
Krasnalek czuje się już lepiej - sprawdza czy gardło go jeszcze boli
Trzyma ręką gardło i wymawia sylaby (przy szeroko otwartych ustach):
ga go ge gu gy, ga go ge gu gy, ka ko ke ku ky, oko eke uku aku
ago ego ugu ogo
Zdrowy krasnoludek ma apetyt, zamyka usta i żuje coś smacznego (naśladowanie żucia).Po posiłku krasnal dostał czkawki:
Ap-ap, op-op, up-up, ep-ep, yp-yp, ip-ip.
Kiedy czkawka minęła postanowił pobawić się kolorowymi skrawkami papieru, które zdmuchiwał z blatu stołu. Papierki frunęły daleko, bo krasnal dmuchając na nie mówił: pa, po, pe, pi, pu, py (moment zwarcia przy p przedłużyć). Kiedy buzia mu się zmęczyła postanowił dmuchać na papierki przez nos. |
|
"RYSUJEMY NASZE MINKI" - plastyczny konkurs logopedyczny
- adresatami są dzieci 5-6-letnie, uczestnicy terapii logopedycznej
- praca konkursowa powinna zawierać rysunek ćwiczenia artykulacyjnego lub własnej pomysłowej minki
- format pracy A4 (blok techniczny), technika wykonania pracy dowolna (bez technik przestrzennych)
- praca powinna zawierać metryczkę z tyłu pracy: imię, nazwisko, wiek dziecka, grupa przedszkolna
- termin składania prac 7.10.2011r., rozstrzygnięcie konkursu 15.10.2011r.
- przewidziane atrakcyjne nagrody dla uczestników konkursu
- prace przechodzą na własność organizatora konkursu
ŻYCZĘ MIŁEJ ZABAWY
LOGOPEDA - ANNA MARIA TYBOROWSKA
|
|
Mowa jest sprawnością której trzeba się nauczyć. Rozwój mowy dziecka nie przebiega identycznie u wszystkich dzieci, jest to kwestia indywidualna uzależniona między innymi od uwarunkowań genetycznych oraz społecznych. Jednak prawidłowy rozwój mowy stanowi podstawę rozwoju osobowości dziecka, dzięki niemu może ono poznać otoczenie oraz je opisać. W rubryce LOGOPEDIA będę zamieszczać również propozycje ćwiczeń, zabaw językowych i porad dotyczących kształtowania się mowy dziecka w wieku przedszkolnym. |
|
MAMUSIU, TATUSIU...
PRZEPRASZAM
- czasem jestem nie do zniesienia, ale w ten sposób chcę Wam powiedzieć, że jestem...
- zadaje mnóstwo pytań, w ten sposób uczę się świata...
- chcę wszystko wciąż robić sam, to pozwala mi uczyć się samodzielności...
- często myślę wyłącznie o sobie - płaczę, krzyczę, ale tak bardzo potrzebuje Waszej uwagi.
PROSZĘ
- mówcie do mnie spokojnie, żebym też mógł tak mówić do innych...
- bądźcie dla mnie przykładem, to może i ja kiedyś będę dla kogoś...
- przeproście mnie, jeśli uczynicie coś złego, ja też nauczę się przepraszać...
- mówcie, że mnie kochacie, żebym i ja kiedyś mógł to komuś wyznać...
- pamiętajcie, że na razie nie mogę zrobić nic wielkiego, ale za to małe rzeczy z wielką miłością...
DZIĘKUJĘ
- mówicie do mnie grzecznie, przytulacie mnie, to daje mi poczucie bezpieczeństwa...
- mówicie do mnie w sposób zdecydowany, stawiacie mi zakazy, to uczy mnie pokory,
- zauważacie moje złe nawyki i zwalczacie je - teraz jest to jeszcze możliwe...
- pozwalacie mi popełniać błędy, one doprowadzą mnie do prawdy...
- nie bijecie mnie i nie poniżacie, ja też tego nie będę czynił...
- nie mieszacie mnie w sprawy dorosłych, bo przecież jestem tylko dzieckiem...
I jako Wasze dziecko powiem, że JESTEŚCIE WSPANIAŁYMI RODZICAMI!
Porady
"Język jest jedną wspólną pracą wszystkich, którzy się nim posługują."
Witold Doroszewski
Porady logopedyczne – Jak wspomagać rozwój mowy dziecka?
I.Mówmy do dziecka jak najwięcej. Pamiętajmy, że mowa otoczenia powinna być poprawna. Do dziecka trzeba mówić wolno, dokładnie i wyraźnie.
II.Koniecznie zaniechajmy sztucznego spieszczania i używania tzw. języka dziecięcego.
III.Starajmy się mówić tak, by dziecko mogło widzieć naszą twarz, nasze usta.
IV.Zachęcajmy dziecko do mówienia i z zainteresowaniem słuchajmy tego, co chce nam powiedzieć.
V.Dziecko trzyletnie chce rozmawiać z otoczeniem, zadaje mnóstwo pytań, chętnie opowiada. Nie lekceważmy tych faktów, wspomagajmy je w wyrażaniu myśli i uczuć oraz wysławianiu się. Pamiętajmy, że nasze odpowiedzi, pomagają dziecku lepiej zrozumieć świat.
VI.Nie wyręczajmy dziecka w mówieniu, nie zgadujmy co chce nam powiedzieć.
VII.Nie przeszkadzajmy dziecku przez ciągłe poprawianie i zmuszanie do poprawnego powtarzania.
VIII.Dziecko leworęczne otoczmy specjalną opieką. Nie zmuszajmy go do posługiwania się prawą ręką w okresie kształtowania się mowy, gdyż to może spowodować zaburzenia w rozwoju mowy.
IX.Czytajmy dziecku i opowiadajmy bajki, gdyż to rozwija jego wyobraźnię. |
|
